آرشیو نشریه دانش

توضیحات

برای پژوهشگران تاریخ مشروطه و مطالعات بانوان، در اختیار داشتن آرشیو نشریه دانش به معنای لمس نقطه آغازین و تولد مطبوعات زنان در ایران است. این نشریه که نخستین نشریه اختصاصی بانوان در تاریخ کشور محسوب می شود، در سال ۱۲۸۹ هجری شمسی به صورت هفتگی و در ۸ صفحه، توسط انجمنی از زنان و با مدیریت و سردبیری خانم دکتر معصومه کحال پا به عرصه وجود گذاشت. مطالعه این مجموعه ارزشمند و مقایسه آن با سایر عناوینی که در بخش آرشیو نشریات زنان سایت ما قرار دارند، سیر تکامل خواسته های اجتماعی بانوان ایرانی را از دوره قاجار تا پهلوی به خوبی نشان می دهد.

دوری از سیاست؛ تمرکز بر خانواده

مدیر این نشریه، خانم دکتر معصومه کحال، همان طور که از نام خانوادگی اش (کَحال به معنای چشم پزشک) پیداست، یکی از پیشگامان علم پزشکی در میان بانوان ایرانی بود. او در اولین شماره دانش صراحتاً خط مشی مجله را مشخص کرد و نوشت که این نشریه فقط به موضوعات خانوادگی نظیر تعلیم خانه داری، شوهرداری و بچه داری می پردازد و از پولتیک (سیاست) مذاکره نخواهد شد.

در عمل نیز این نشریه دیدگاهی میانه رو داشت و بیشتر به مسائل سنتی و دغدغه های زنان طبقه متوسط و بالا (به ویژه مسائل بهداشتی و درمانی که تخصص خود دکتر کحال بود) می پرداخت و چندان خواستار اصلاحات بنیادین اجتماعی نبود.

انتقادات زیرپوستی و آغاز بیداری زنان

با وجود اینکه «دانش» ادعای سیاسی نداشت، اما در لابه لای صفحات آن می توان رگه هایی از دغدغه های مهم اجتماعی را یافت. این نشریه گهگاه به معضلات دردناکی نظیر کودکان سرراهی و زنانی که به طور غیرقانونی بچه دار می شدند می پرداخت. همچنین انتقاد از بی حرمتی هایی که در خیابان به زنان می شد و اعتراض به نگاه مردسالارانه ای که زنان طبقه متوسط شهری را پس از ازدواج به چشم کنیز می دیدند، از جمله خط شکنی های این مجله بود؛ مسیری که پایه گذار بیداری زنان شد و سال ها بعد در نشریات جسورتری همچون عالم نسوان با صراحت و قدرت بسیار بیشتری دنبال گردید.

دانلود نمونه آرشیو نشریه دانش

شماره اول

حجم : 7 مگابایت | فرمت : pdf