آرشیو روزنامه صور اسرافیل

توضیحات

در مطالعه تاریخ پرالتهاب مشروطیت، آرشیو روزنامه صور اسرافیل بدون شک یکی از گران بها ترین و تاثیرگذارترین اسنادی است که هر پژوهشگری باید به آن دسترسی داشته باشد. این نشریه که شماره نخست آن در سال ۱۲۸۶ هجری شمسی منتشر شد، با مدیریت شجاعانه میرزا جهانگیرخان شیرازی و میرزا قاسم خان تبریزی (و با بهره گیری از نفوذ قاسم خان در دربار) تندترین مقالات سیاسی را علیه استبداد محمدعلی شاهی به چاپ می رساند.

برای درک بهتر فضای فکری دوران مشروطیت، مطالعه این مجموعه در کنار سایر روزنامه های قاجار تصویری شفاف از تقابل مشروطه خواهان و مستبدین را به شما ارائه می دهد.

دهخدا و تولد مکتبی نوین در روزنامه نگاری

یکی از دلایل اصلی محبوبیت و ماندگاری صور اسرافیل، حضور میرزا علی اکبر خان قزوینی (علامه دهخدا) در تحریریه آن بود. جذاب ترین بخش این هفته نامه، ستون فکاهی آن با نام «چرند و پرند» بود که به قلم دهخدا و با امضای مستعار «دخو» نوشته می شد. دهخدا در این ستون، تندترین انتقادات سیاسی را با زبانی طنزآمیز و عامیانه بیان می کرد. این سبک نگارش، قالب های خشک و متکلف نثر قاجاری را در هم شکست و مکتب نوینی را در ادبیات و روزنامه نگاری ایران پایه گذاری کرد.

صوراسرافیل اولین روزنامه ای بود که از انحصار طبقه اشراف خارج شد و به طور رسمی در کوچه و بازار به دست روزنامه فروش ها (بیشتر توسط کودکان) به فروش می رفت؛ رویکردی که در بیداری توده مردم تاثیری بی نظیر داشت. در کنار این نشریه، مطالعه نشریات مردمی دیگری همچون روزنامه نسیم شمال نیز که با ادبیاتی مشابه و اشعار طنز به روشنگری می پرداختند، برای تکمیل تحقیقات تاریخی بسیار پیشنهاد می شود.

بهای سنگین آزادی؛ از توقیف تا طناب دار

فشار استبداد بر این جریده به حدی بود که در طول عمر یک سال و یک ماهه ی خود، ده بار توقیف و تعطیل شد؛ به همین دلیل به جای ۵۵ شماره، تنها ۳۲ شماره از آن در تهران به چاپ رسید. این توقیف ها گاه به «امر مجلس»، گاه به «حکم دولت» و گاهی با حمله اوباش حکومتی صورت می گرفت.

اما سرنوشت غم انگیز این روزنامه در روزهای پس از به توپ بستن مجلس رقم خورد. همان گونه که دهخدا در خاطرات خود با اندوه فراوان می نویسد: «در روز ۲۲ جمادی الاولی ۱۳۲۶ قمری، قزاق های محمدعلی شاه، میرزا جهانگیرخان شیرازی را دستگیر کرده و به باغ شاه بردند و در ۲۴ همان ماه، او را با طناب خفه کردند.» با دانلود روزنامه صور اسرافیل، شما در واقع اسنادی را می خوانید که بهای کلمات آن با خون مدیرانش پرداخت شده است.

دانلود نمونه آرشیو روزنامه صور اسرافیل

شماره 32 (آخرین شماره)
فرمت: PDF | حجم: 6 مگابایت