آرشیو روزنامه تربیت

توضیحات

استبداد ریشه دار قاجاری در اواخر قرن سیزدهم خورشیدی، هرگونه صدای مستقلی را در نطفه خفه می کرد. در چنین انحصار رسانه ای سنگینی، انتشار یک جریده غیر دولتی شبیه به یک اتفاق غیرممکن بود. مطالعه آرشیو روزنامه تربیت، امکان واکاوی یکی از درخشان ترین پدیده های تاریخ مطبوعات را فراهم می کند؛ نشریه ای که از دل تاریکی های پیش از مشروطه سر برآورد تا برای نخستین بار، مفاهیم مدرن را بدون سانسورهای رایج درباری به میان مردم ببرد. در میان مجموعه روزنامه های قاجار، این روزنامه به عنوان نخستین تریبون آزاد و مستقل، جایگاهی دست نیافتنی در روند بیداری افکار عمومی دارد و مطالعه آن برای درک ریشه های تجددخواهی در ایران یک ضرورت تاریخی است.

بنیان گذار این روزنامه، میرزا محمد حسین فروغی ملقب به ذکاء الملک اول بود. او به عنوان یک روشنفکر زمانه شناس، به خوبی می دانست که برای ایجاد یک تحول عمیق اجتماعی، ابتدا باید زبان ارتباط با جامعه را تغییر داد. تا پیش از سال ۱۲۷۵ خورشیدی، ادبیات مطبوعات به شدت پیچیده، متکلف و مملو از تملق های شاهانه بود. اما فروغی با اتکا به دانش ادبی وسیع خود، نثری روان، شیوا و به دور از تکلف را پایه گذاری کرد.

این نشریه که کار خود را در ابتدا با عنوان «روزنامه آزاد یومیه» آغاز کرد و از شماره ۱۳۰ به بعد با عنوان «روزنامه آزاد هفتگی» به مسیر خود ادامه داد، با خطی بسیار زیبا و لحنی احترام آمیز نسبت به شعور مخاطب منتشر می شد. همین رویکرد باعث شد تا خواندن و مباحثه پیرامون یادداشت های این جریده، در میان نخبگان و حتی طبقه متوسط به یک ارزش والای فرهنگی تبدیل شود.

رسالت اصلی این روزنامه در فاصله سال های ۱۲۷۵ تا ۱۲۸۶، تزریق روحیه خودباوری، نفی خرافات و مبارزه با جهل بود. در روزگاری که عقب ماندگی در تمام ارکان کشور موج می زد، روزنامه تربیت با انتشار سلسله مقالاتی با عناوین تامل برانگیزی چون «استعداد اهل ایران»، «استعداد علمی مردم ایران» و «استعداد صنعتی مردم ایران»، توانایی های بالقوه و سرکوب شده جامعه را به آن ها یادآور می شد و مردم را به فراگیری علوم و فنون جدید فرامی خواند.

فروغی ابتکار بی نظیری در تولید محتوا داشت؛ او با استفاده از قالب پاورقی، زندگی نامه مفاخر علم و سیاست جهان مانند نیوتن، پاستور، گوتنبرگ، گالیله و جرج واشنگتن را در کنار بزرگان تاریخ ایران نظیر حافظ و خیام منتشر می کرد. هدف از این اقدام هوشمندانه، ارائه الگوهای موفق جهانی به جامعه ای بود که تشنه پیشرفت و ترقی به شمار می رفت. این نشریه به معنای واقعی کلمه، کلاس درسی بود که بذر تجددخواهی و قانون مداری را در ذهن ایرانیان کاشت تا چند سال بعد، میوه آن در انقلاب مشروطه شکوفا شود.

دانلود نمونه آرشیو روزنامه تربیت

شماره 433
فرمت: PDF | حجم: 2 مگابایت