توضیحات
دهه بیست خورشیدی، میدان نبرد تمام عیار ایدئولوژی ها در ایران بود. در روزگاری که کیوسک های مطبوعاتی میان احزاب چپ گرا (مانند حزب توده) و نشریات وابسته به دربار تقسیم شده بود، خلأ یک صدای مستقل که دغدغه های مذهبی و ملی را توأمان نمایندگی کند، به شدت احساس می شد. آرشیو روزنامه وظیفه شامل ۴۹۸ شماره است که سال های ۱۳۲۳ تا ۱۳۴۱ را در بر می گیرد.
در میان آرشیو روزنامه های قدیمی ایران روزنامه وظیفه دقیقاً برای پر کردن همین خلأ پا به عرصه وجود گذاشت. نام این نشریه، به تنهایی مانیفست آن بود؛ ادای وظیفه ای شرعی و ملی در برابر استعمار خارجی و استبداد داخلی.
سید محمد باقر حجازی؛ قلمی در خدمت مذهب و ملی گرایی
موتور محرک و هویت بخشِ این نشریه، سید محمد باقر حجازی بود. او که از روزنامه نگاران جسور و فعالان سیاسی دغدغه مند به شمار می رفت، ژورنالیسم را نه به عنوان یک شغل، بلکه به عنوان یک منبر سیاسی می دید. روزنامه تحت مدیریت او، در دوران پرالتهاب منتهی به ملی شدن صنعت نفت، یکی از تریبون های مهم جریان های مذهبی-سیاسی (و نزدیک به تفکرات چهره هایی چون آیت الله کاشانی) محسوب می شد. مقالات تند حجازی علیه نفوذ بریتانیا، نقد صریح جریان های کمونیستی و تلاش برای بیداری اسلامی-ملی، این نشریه را به پناهگاه فکری بخش مهمی از جامعه سنتی و در عین حال سیاست زده ی آن دوران تبدیل کرده بود.
از ملی شدن نفت تا سایه کودتا
یکی از شگفتی های روزنامه وظیفه، استمرار و بقای آن در یکی از پر چالش ترین دوره های مطبوعات ایران است. پژوهشگران با ورق زدن این روزنامه، می توانند نظاره گر تغییر لحن یک روزنامه منتقد در گذر از طوفان های سهمگینی چون اشغال ایران، ترورهای سیاسی فدائیان اسلام، قیام سی تیر، و سرانجام خفقان پس از کودتای ۲۸ مرداد باشند. توانایی سید محمد باقر حجازی در حفظ این نشریه در سال های امنیتی دهه سی و اوایل دهه چهل، نشان از درک او از مناسبات قدرت دارد؛ اسنادی که امروز مطالعه آن ها برای هر تاریخ پژوه، جامعه شناس و محقق علوم سیاسی، کلید درک ائتلاف های پنهان تاریخ معاصر ایران است.
دانلود نمونه آرشیو روزنامه وظیفه
فرمت: PDF | حجم: 4 مگابایت
نقد و بررسی‌ها
هنوز بررسی‌ای ثبت نشده است.